Tadilatta Fatura ve Sözleşme: Hakkını Koruyan 6 Belge

Hangi belge neyi kanıtlar?

Bir anlaşmazlıkta tek bir belge çoğu zaman yetmez; belgeler birbirini tamamlar. Aşağıdaki altı belge, işin baştan sona kaydını tutar.

Belgeleri tek bir yerde topla. Telefonunda ayrı bir albüm ya da tek bir klasör yeterli olur. İş bittikten aylar sonra bir kusur çıktığında, belgeyi aramakla zaman kaybetmezsin. Teslim günü çektiğin fotoğraflar da işin o günkü hâlini gösteren tarihli bir kayıttır.

Fatura ve banka ödemesi neden önemli?

Fatura, işin yapıldığını, tutarını ve kimin yaptığını tek kâğıtta gösterir. Elden yapılan nakit ödemede ise kime ne kadar ödendiğini kanıtlamak zorlaşır. Bu yüzden ödemeyi banka üzerinden yap ve açıklama kısmına işin adını yaz.

Ödemenin kimin hesabına gittiğine de bak. Teklifi bir firma verdiyse ödemenin o firmanın hesabına gitmesi, ileride muhatabı bulmayı kolaylaştırır. Fatura istemeyi bir güvensizlik işareti olarak görme; iyi çalışan usta için sıradan bir iştir.

Faturadaki iş tanımına da bak. "Tadilat işçiliği" gibi genel bir ifade yerine yapılan işin kısa bir tarifi yazarsa, fatura ileride neyi kapsadığını kendi başına anlatır. Malzeme ayrı faturalandıysa onu da işçilik faturasıyla birlikte sakla.

Tadilat sırasında ek iş çıkarsa nasıl ilerlemelisin?

Ek işi yazılı onay vermeden başlatma. Tadilatta duvar ya da zemin açılınca beklenmedik durumlar çıkabilir: çürümüş bir boru, nemli bir sıva ya da eğri bir zemin. Bu normaldir; sorun, ek işin sözlü konuşulup fiyatının sonradan belirlenmesidir.

• Usta ek işi fark edince durumu sana göstersin ve fotoğrafını çeksin.
• Ek işin ne olduğu, ne kadar süreceği ve ne tutacağı yazıyla netleşsin.
• Onayını mesajla ver; böylece tarihi ve içeriği kayıt altında kalır.

Bu yöntem ustayı da korur. Yaptığı ek işin karşılığını almak için onun elinde de yazılı bir onay olur. İki taraf da ne konuşulduğunu aylar sonra bile görebilir.

İş kusurlu çıkarsa hangi haklarını kullanabilirsin?

Ayıplı iş, sözleşmede kararlaştırılan ya da işin taşıması gereken özellikleri taşımayan iş demektir. Kanun, böyle bir işe karşı sana seçimlik haklar tanır. İlk adım işi teslimden sonra gözden geçirmek ve kusuru uygun bir süre içinde ustaya bildirmektir (TBK md. 474). Taraflardan biri, masrafını karşılayarak işin bilirkişiye incelettirilmesini de isteyebilir.

Kusur ustanın sorumluluğundaysa şu haklardan birini kullanabilirsin (TBK md. 475):

• Aşırı masraf gerektirmiyorsa kusurun ücretsiz onarılmasını istemek.
• İşi kabul edip kusur oranında bedelden indirim istemek.
• Kusur ağırsa sözleşmeden dönmek.

Tadilata özgü bir ayrıntı var: iş evin üzerinde yapılmışsa ve sökülmesi aşırı zarar doğuracaksa sözleşmeden dönme hakkı kullanılamaz. Bu durumda indirim ya da onarım istenir. Genel hükümlere göre tazminat isteme hakkın da saklıdır.

Usta işi bir tüketiciye ticari ya da mesleki olarak yapıyorsa Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun da devreye girer. Ücretsiz onarım ya da işin yeniden yapılması, talebin ustaya iletilmesinden itibaren en geç 30 iş günü içinde yapılmalıdır (md. 15). Kusurlu hizmet için zamanaşımı, işin yapıldığı tarihten itibaren 2 yıldır (md. 16).

Anlaşmazlık çıkarsa nereye başvurulur?

Önce ustayla yazılı olarak konuşmayı dene; çoğu sorun burada çözülür. Çözülmezse tüketici uyuşmazlıklarında başvuru yeri tutara göre değişir.

2026'da değeri 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda il ya da ilçe tüketici hakem heyetleri görevlidir (Resmî Gazete, 23 Aralık 2025). Bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesi yolu açılır; dava açmadan önce arabulucuya gitmek gerekebilir. Her iki yolda da ilk sorulacak şey elindeki belgelerdir.

Örneğin bir banyo tadilatını düşün. Anlaşma telefonda yapılmış, ödeme elden verilmiş, iş yarıda kalmış ve usta telefonu açmıyor. Elinde yazılı bir teklif ve banka dekontu yoksa ustanın kim olduğunu ve neyin kararlaştırıldığını kanıtlamak çok zorlaşır.

Usta Pazarı'nda talep açarken hangi bilgileri vereceksin?

Formdaki alanlar, ustanın teklifini neye göre hazırlayacağını belirler. Ayrıntılı bir talep, yazılı teklifin de ayrıntılı gelmesini sağlar (Usta Pazarı talep formu, 2026).

• İş türü: Mobilya montaj, beyaz eşya tamiri, genel tadilat, alçıpan / boya ya da kapı / pencere. Usta, işin hangi uzmanlık alanına girdiğini buradan görür.
• Kısaca ne yapılacak?: İsteğe bağlı ama en önemli alan. "Banyo fayansları sökülecek, yenisi döşenecek, moloz atılacak" gibi bir cümle, kapsamı baştan netleştirir.
• Aciliyet: Acil (bugün / yarın), bu hafta ya da esnek. Esnek işte usta programını rahat kurar ve teklifini buna göre verir.

Bir şeyi bilmende fayda var: Usta Pazarı ödemeye aracılık etmez. Anlaşma ve ödeme sen ile usta arasında olur. Bu yüzden teklifi, yazışmaları ve dekontları sen sakla.

İş başlamadan önce son kontrol

Teklif yazılı mı, kapsam kalem kalem mi, ödeme aşamalara bağlı mı? Bu üç sorunun cevabı evetse işe güvenle başlayabilirsin. Maliyetin neden başta konuşulandan fazla çıkabildiğini tadilat maliyeti rehberimizde anlattık. Bölgendeki ustaları tadilat ve tamir ilanlarında görebilirsin.