1. Riskli yapı tespiti
Süreç, binanın riskli yapı olup olmadığının belirlenmesiyle başlar. Tespiti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının lisans verdiği kurum ve kuruluşlar yapar; başvuruyu malik ya da kanuni temsilcisi yapar. Ücreti, süreyi ve gerekli belgeleri başvurduğun kuruluşla konuş.
Rapor onaylanınca tapu kütüğüne riskli yapı belirtmesi işlenir ve maliklere tebligat yapılır. Tespite karşı itiraz hakkı vardır; itiraz için tanınan süre kısadır, tebligattaki tarihi kaçırma.
2. Maliklerin kararı
Binanın yıkılıp yeniden yapılmasına, hangi müteahhitle ve hangi şartlarla çalışılacağına malikler karar verir. 6306 sayılı Kanun, kararın maliklerin hisseleri oranında belirli bir çoğunlukla alınmasını öngörür; karara katılmayan maliklerin payları için de kanunda ayrı bir usul vardır.
Güncel çoğunluk oranını ve toplantı usulünü belediyenden ya da Bakanlığın il müdürlüğünden teyit et. Toplantıların tutanakla kayda geçmesi ve kararın yazılı olması ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları azaltır.
3. Müteahhit seçimi
Aynı bilgilerle birden çok firmadan teklif al: binanın ada/parsel bilgisi, imar durumu, mevcut daire ve dükkan sayısı, maliklerin beklentisi. Teklifleri daire paylaşımı, metrekare, teslim tarihi, kira yardımı, teminat ve malzeme listesi üzerinden karşılaştır.
Firmanın bitirdiği projeleri yerinde gör, yapı müteahhitliği yetki belgesi numarasını iste ve Bakanlığın sorgu ekranından kontrol et. Usta Pazarı'nda firma sayfalarında onaylı projeleri ve rozetleri görebilir, kentsel dönüşüm firmalarından tek formla teklif isteyebilirsin.
4. Sözleşme
Maliklerle müteahhit arasındaki kat karşılığı sözleşmesi noterde düzenleme şeklinde yapılır. Hangi dairenin kime kalacağı, teslim tarihi, gecikme cezası, arsa payı devrinin aşamaları, teminat ve malzeme listesi sözleşmede açıkça yazmalıdır.
İmzadan önce kat karşılığı sözleşmesi kontrol listesini gözden geçir ve sözleşmeyi bir avukata okut.
5. Proje, ruhsat ve tahliye
Müteahhit yeni binanın projelerini hazırlatır ve belediyeden yapı ruhsatını alır; ruhsat için zemin etüdü ve mühendislik projeleri gerekir. Bu sırada bina tahliye edilir, elektrik, su ve doğalgaz bağlantıları kesilir, yıkım izniyle bina yıkılır.
Tahliye döneminde şartları taşıyan malik ve kiracılar için kira yardımı ya da kredi desteği olabilir; kimlerin yararlanabileceğini ve başvuru yolunu Bakanlığın il müdürlüğünden öğren. Ayrıca müteahhidin maliklere kira ödeyip ödemeyeceği sözleşmede ayrıca yazılır.
6. İnşaat ve denetim
İnşaat, yapı denetim kuruluşunun denetiminde yürür. Malikler olarak aranızdan birini ya da bir temsilciyi süreci takip etmekle görevlendirmek, aşamaların fotoğraflarla ve tutanaklarla kayda geçmesini sağlamak işinize yarar.
7. İskân ve tapular
Bina bitince yapı kullanma izin belgesi (iskân) alınır, kat mülkiyeti kurulur ve bağımsız bölümlerin tapuları sözleşmedeki paylaşıma göre verilir. Teslim sırasında daireyi sözleşmedeki metrekare ve malzeme listesine göre kontrol et; eksikleri yazılı olarak bildir.
Sık sorulanlar
Kentsel dönüşüm ne kadar sürer?
Tek bir süre yok. Maliklerin karar alma hızı, ruhsat süreci, binanın büyüklüğü ve zemin şartları süreyi belirler. Sözleşmede inşaatın başlama ve teslim tarihini, gecikmede uygulanacak cezayı açıkça yazdır.
Kentsel dönüşümde harç ve vergi ödenir mi?
6306 sayılı Kanun kapsamındaki bazı işlemler için belirli harç ve vergi muafiyetleri öngörülür. Hangi işlemlerin kapsamda olduğunu tapu müdürlüğü, noter ve belediyeden teyit et.
Kiracı olarak haklarım neler?
Riskli yapı kararından sonra bina tahliye edilir. Şartları taşıyan kiracılar için kira yardımı olabilir; başvuru şartlarını Bakanlığın il müdürlüğünden öğren.
Tespite itiraz edebilir miyim?
Evet, riskli yapı tespitine itiraz hakkı vardır ve itiraz süresi kısadır. Tebligattaki tarihi ve itirazın nereye yapılacağını kontrol et; gerekirse bir avukattan destek al.
Bu rehber genel bilgi verir, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama değişebilir; karar vermeden önce belediyenden, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının il müdürlüğünden ya da bir avukattan güncel bilgiyi teyit et. Son güncelleme: 5 Kasım 2026.